W Gdańsku odkryto unikatową płytę nagrobną z wizerunkiem rycerza

3 lipca 2025, 07:51

W Gdańsku, pod nieistniejącym budynkiem lodziarni „Miś” na ul. Sukienniczej 18, archeolodzy znaleźli wapienną płytę nagrobną z przedstawieniem rycerza z XIII wieku. Niewysoki – jak na obecne standardy – mężczyzna trzyma miecz i tarczę, a sposób ich przedstawienia sugeruje, że widzimy tu kogoś, kto ma władzę. Zdaniem archeolog Sylwii Kurzyńskiej, jest to jedyna tego typu płyta w Polsce.



Stres przed wiekami

10 grudnia 2009, 11:23

Choć wydawałoby się, że dopiero życie człowieka współczesnego jest naprawdę stresujące, a sam stres psychologiczny zaczęto poprawnie opisywać i definiować od lat 30. ubiegłego wieku, czyli po publikacji prac Hansa Selye'ego, to zdecydowanie nieprawda. Badanie włosów Peruwiańczyków, którzy żyli między 550 a 1532 r. n.e., ujawniło bowiem, że znajdowało się w nich sporo kortyzolu, znanego lepiej jako hormon stresu.


Zapisali 200 megabajtów w DNA

8 lipca 2016, 09:09

Inżynierowie z Microsfotu i University of Washington poinformowali o zapisaniu 200 megabajtów danych w syntetycznym łańcuchu DNA. Medium, w którym zapisano informacje, było mniejsze niż czubek ołówka


Media społecznościowe napędzają polaryzację przez swą strukturę, nie algorytmy

13 sierpnia 2025, 08:42

Badania Maika Larooija i Pettera Törnberga z Uniwersytetu w Amsterdamie pokazują, że negatywny wpływ na społeczeństwo i polaryzacja w mediach społecznościowych nie wynikają wyłącznie z działania algorytmów, lecz mogą być zakorzenione w samej strukturze i dynamice platform. Nadzieje na to, że media społecznościowe staną się platformami prawdziwej debaty i wymiany poglądów rozwiały się już dawno. Coraz więcej dowodów wskazuje, że w praktyce sprzyjają one wzmacnianiu już posiadanych poglądów, polaryzacji, koncentracji wpływu w rękach wąskiej elity oraz nadreprezentacji głosów skrajnych. Larooij i Törnberg postanowili sprawdzić, czy zmiany w architekturze platform mogą ograniczyć te zjawiska.


Superatomy - rozwiązanie kryzysu surowcowego?

30 grudnia 2009, 02:57

Jak uniknąć konsekwencji wyczerpania się złóż rzadkich pierwiastków? Najbardziej oczywistym rozwiązaniem wydaje się poszukiwanie substancji o podobnych właściwościach. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez prof. A. Welforda Castlemana z Penn State University, zadanie to może być znacznie prostsze, niż się wydaje.


Burza na Słońcu niemal doprowadziła do wojny

9 sierpnia 2016, 17:37

Emerytowani oficerowie US Air Force ujawnili, że w 1967 roku burza słoneczna niemal doprowadziła do wybuchu wojny pomiędzy USA a ZSRR. Katastrofie zapobiegli wojskowi meteorolodzy i fakt, że siły zbrojne USA już pod koniec lat 50. rozpoczęły monitorowanie aktywności słonecznej i pogody kosmicznej.


Po dekadach rozwiązano zagadkę różowych głazów na szczytach gór na Antarktydzie

24 października 2025, 14:48

Naukowcy od dekad zastanawiali się, skąd się wzięły różowe granitowe głazy porozrzucane na ciemnych wulkanicznych szczytach Hudson Mountains (Gór Hudsona) w Zachodniej Antarktyce. Badacze z British Antarctis Survey (BAS) datowali granit mierząc rozpad promieniotwórczy pierwiastków zamkniętych w mikroskopijnych kryształkach i stwierdzili, ze głazy powstały 175 milonów lat temu, w jurze. Jednak ich pochodzenie było do niedawna tajemnicą. Udało się ją rozwiązać dzięki badaniom lotniczym.


© NIH

Infekcja pod wysokim ciśnieniem

26 stycznia 2010, 00:37

Szwedzko-francuski zespół naukowców obliczył energię wyzwalaną podczas ataku bakteriofaga λ na bakterię E. coli. Badaczom udało się także potwierdzić wcześniejsze przypuszczenia dotyczące mechanizmu tego typu infekcji.


Żyrafa to nie jeden, ale aż cztery gatunki

9 września 2016, 10:26

Dotąd rozpoznawano jeden gatunek żyrafy z kilkoma podgatunkami. Ostatnie analizy genetyczne pokazały jednak, że mamy do czynienia nie z jednym gatunkiem, ale z czterema, a różnice między nimi są co najmniej tak duże, jak między niedźwiedziem brunatnym i polarnym.


Szybsze zmiany ENSO napędzają topnienie lodu w Arktyce

2 lutego 2026, 14:22

Chińscy naukowcy postanowili rozwiązać zagadkę dużej zmienności jesiennej pokrywy lodowej na Morzach Łaptiewów oraz Wschodniosyberyjskim. Od pewnego czasu obserwuje się bowiem, że jesienią lód na tamtych obszarach może niespodziewanie zanikać. Badacze z Uniwersytetów w Hongkongu i Hefei wiedzieli, że zjawisko El Niño ma wpływ na to, co zimą dzieje się w Arktyce, zaczęli jednak podejrzewać, że może mieć też jakiś wpływ na topnienie lodu kolejnej jesieni. Postanowili więc sprawdzić tę hipotezę.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk